Cách kiểm tra dung lượng ổ cứng và giải phóng bộ nhớ laptop

Hướng dẫn kiểm tra dung lượng ổ cứng trên Windows và MacBook, tìm tệp chiếm nhiều bộ nhớ và giải phóng dung lượng laptop an toàn, hiệu quả.

Kiểm tra dung lượng ổ cứng và giải phóng bộ nhớ laptop Windows và MacBook

Cách kiểm tra dung lượng ổ cứng và giải phóng bộ nhớ laptop

Laptop thường xuyên báo đầy bộ nhớ, không thể tải tệp mới hoặc chạy chậm hơn bình thường? Một trong những nguyên nhân có thể là ổ lưu trữ đã gần hết dung lượng. Khi đó, việc đầu tiên nên làm là kiểm tra dung lượng còn trống, xác định những dữ liệu đang chiếm nhiều không gian và dọn dẹp đúng cách.

Trong bài viết này, KyFind sẽ hướng dẫn bạn cách kiểm tra dung lượng ổ cứng trên Windows và MacBook, tìm các tệp chiếm nhiều bộ nhớ và giải phóng dung lượng an toàn mà không ảnh hưởng đến dữ liệu quan trọng.

1. Vì sao laptop nhanh đầy dung lượng?

Dung lượng lưu trữ có thể giảm dần trong quá trình sử dụng do nhiều nguyên nhân khác nhau, chẳng hạn:

  • Tệp cá nhân: Ảnh, video, tài liệu, tệp tải xuống và các bản sao dữ liệu cũ.

  • Ứng dụng và trò chơi: Phần mềm cài đặt có thể chiếm nhiều gigabyte, đặc biệt là trò chơi và ứng dụng chỉnh sửa video.

  • Tệp tạm thời: Dữ liệu do hệ điều hành và ứng dụng tạo ra trong quá trình hoạt động.

  • Bản cập nhật hệ thống: Một số tệp cập nhật và dữ liệu hệ thống có thể sử dụng thêm dung lượng.

  • Thùng rác: Tệp đã xóa nhưng chưa được xóa hoàn toàn vẫn có thể chiếm bộ nhớ.

  • Dữ liệu đồng bộ: Các dịch vụ lưu trữ đám mây có thể tải bản sao tệp về máy để sử dụng ngoại tuyến.

Một nguyên nhân khác là ổ cứng vốn có dung lượng nhỏ. Chẳng hạn, laptop có ổ SSD 256 GB sẽ nhanh hết chỗ hơn thiết bị có ổ 512 GB nếu lưu nhiều video, hình ảnh hoặc phần mềm.

2. Cách kiểm tra dung lượng ổ cứng trên Windows

Windows cung cấp công cụ xem dung lượng ổ đĩa ngay trong phần Settings, không cần cài thêm phần mềm.

Cách 1: Kiểm tra trong Settings

Các bước áp dụng cho Windows 11; giao diện Windows 10 có thể hơi khác.

  1. Mở Settings bằng tổ hợp phím Windows + I.

  2. Chọn System.

  3. Chọn Storage.

  4. Chờ hệ thống phân tích dữ liệu.

  5. Kiểm tra tổng dung lượng đã sử dụng và dung lượng còn trống.

Windows thường phân loại dữ liệu thành các nhóm như ứng dụng đã cài đặt, tệp tạm thời, tài liệu và dữ liệu hệ thống. Nhờ đó, bạn có thể xác định nhóm nào đang chiếm nhiều không gian nhất.

Ví dụ, nếu ổ C còn 15 GB trong tổng số 237 GB khả dụng, bạn nên xem xét dọn dẹp trước khi cài thêm phần mềm lớn hoặc tải nhiều tệp mới.

Cách 2: Kiểm tra trong File Explorer

Nếu chỉ muốn xem nhanh dung lượng của từng ổ đĩa:

  1. Mở File Explorer bằng tổ hợp phím Windows + E.

  2. Chọn This PC.

  3. Quan sát các ổ đĩa trong mục Devices and drives.

  4. Xem thanh dung lượng và thông tin dung lượng còn trống bên dưới từng ổ.

Bạn cũng có thể nhấp chuột phải vào ổ C hoặc ổ đĩa cần kiểm tra, chọn Properties để xem dung lượng đã sử dụng, dung lượng còn trống và tổng dung lượng.

Lưu ý rằng dung lượng hiển thị trong Windows có thể thấp hơn con số ghi trên bao bì ổ SSD hoặc HDD. Đây thường là sự khác biệt giữa cách quy đổi đơn vị của nhà sản xuất và hệ điều hành, không nhất thiết là lỗi ổ cứng.

Cách 3: Tìm nhóm dữ liệu đang chiếm nhiều dung lượng

Sau khi biết ổ nào gần đầy, hãy quay lại Settings → System → Storage.

Chọn các nhóm dữ liệu để xem chi tiết, đặc biệt là:

  • Installed apps: Kiểm tra ứng dụng hoặc trò chơi có dung lượng lớn.

  • Temporary files: Xem các tệp tạm thời có thể dọn dẹp.

  • Documents, Pictures, Videos: Kiểm tra dữ liệu cá nhân.

  • Other: Tìm các nhóm dữ liệu khác chưa được phân loại rõ ràng.

Nếu dung lượng bị chiếm chủ yếu bởi video hoặc tệp tải xuống, việc xóa tệp không cần thiết hoặc chuyển chúng sang ổ lưu trữ khác thường hiệu quả hơn việc chỉ xóa bộ nhớ đệm.

3. Cách kiểm tra dung lượng trên MacBook

Trên MacBook, bạn có thể xem dung lượng lưu trữ trực tiếp trong cài đặt hệ thống.

Cách 1: Xem trong System Settings

  1. Nhấp vào biểu tượng Apple ở góc trên bên trái màn hình.

  2. Chọn System Settings.

  3. Chọn General.

  4. Chọn Storage.

  5. Chờ macOS tính toán và hiển thị mức sử dụng dung lượng.

Bạn sẽ thấy dung lượng lưu trữ được phân chia theo các nhóm như ứng dụng, tài liệu, ảnh, dữ liệu hệ thống và các nhóm khác tùy phiên bản macOS.

Nhấp vào biểu tượng thông tin hoặc các mục được cung cấp để xem thêm chi tiết và tìm phương án dọn dẹp phù hợp.

Cách 2: Tìm tệp lớn bằng Finder

Finder giúp bạn tìm các tệp đang lưu trên MacBook.

  1. Mở Finder.

  2. Mở thư mục cần kiểm tra, chẳng hạn Downloads hoặc Documents.

  3. Chuyển sang chế độ xem danh sách.

  4. Chọn View → Show View Options nếu cần điều chỉnh cột hiển thị.

  5. Sắp xếp theo kích thước khi Finder cung cấp thông tin này.

Bạn cũng có thể sử dụng chức năng tìm kiếm của Finder, chọn phạm vi tìm kiếm phù hợp và thêm điều kiện kích thước tệp để tìm video, tệp nén hoặc tài liệu lớn.

Để xem dung lượng một tệp hoặc thư mục cụ thể, nhấp chuột phải vào mục đó và chọn Get Info.

Mẹo: Nếu MacBook có nhiều video quay bằng điện thoại, tệp cài đặt cũ hoặc bản sao lưu lớn, hãy kiểm tra các thư mục Downloads, Movies, Desktop và Documents trước.

4. Cách giải phóng dung lượng laptop Windows an toàn

Sau khi xác định nguyên nhân, hãy thực hiện lần lượt các cách dưới đây. Nên bắt đầu từ những dữ liệu dễ nhận biết và ít rủi ro nhất.

Cách 1: Xóa tệp tạm thời bằng Storage

  1. Mở Settings → System → Storage.

  2. Chọn Temporary files.

  3. Chờ Windows quét dữ liệu.

  4. Đọc kỹ từng loại tệp và đánh dấu những mục muốn xóa.

  5. Chọn Remove files để thực hiện.

Không nên đánh dấu tất cả một cách máy móc. Đặc biệt, hãy kiểm tra mục Downloads nếu Windows hiển thị mục này, bởi nó có thể chứa tài liệu cá nhân mà bạn vẫn cần.

Nếu có mục Previous Windows installation hoặc dữ liệu cài đặt Windows cũ, chỉ xóa khi bạn đã chắc chắn không cần quay lại phiên bản trước và không còn nhu cầu khôi phục từ những dữ liệu đó.

Cách 2: Dọn dẹp bằng Disk Cleanup

Disk Cleanup là công cụ có sẵn trên một số phiên bản Windows.

  1. Nhấn phím Windows và tìm kiếm Disk Cleanup.

  2. Mở công cụ.

  3. Chọn ổ đĩa cần dọn dẹp, thường là ổ C.

  4. Chọn những loại tệp không còn cần thiết.

  5. Nhấn OK và xác nhận xóa.

Nếu cần, bạn có thể chọn Clean up system files để kiểm tra thêm một số dữ liệu hệ thống có thể dọn dẹp.

Hãy đọc kỹ tên từng mục trước khi xác nhận. Không tự xóa các thư mục hệ thống hoặc những tệp mà bạn chưa xác định được chức năng.

Cách 3: Gỡ ứng dụng không còn sử dụng

Ứng dụng lớn và trò chơi có thể chiếm nhiều dung lượng hơn bạn nghĩ.

  1. Mở Settings → Apps → Installed apps.

  2. Sắp xếp theo kích thước nếu tùy chọn này có sẵn.

  3. Xác định phần mềm không còn sử dụng.

  4. Chọn Uninstall để gỡ cài đặt.

Không nên gỡ những thành phần hệ thống, trình điều khiển hoặc phần mềm mà bạn không biết rõ chức năng. Với ứng dụng công việc, hãy bảo đảm dữ liệu đã được lưu hoặc đồng bộ trước khi gỡ.

Cách 4: Dọn thư mục Downloads và Recycle Bin

Thư mục Downloads thường chứa tệp cài đặt, tệp nén, tài liệu tải về và nhiều bản sao không còn cần thiết.

Bạn có thể:

  • Xóa bộ cài ứng dụng đã sử dụng xong nếu có thể tải lại khi cần.

  • Xóa tệp ZIP hoặc RAR đã giải nén và không còn cần giữ.

  • Di chuyển video, hình ảnh và tài liệu lớn sang ổ lưu trữ khác.

  • Kiểm tra Recycle Bin rồi mới làm trống.

Quan trọng: Chỉ làm trống Recycle Bin sau khi đã chắc chắn không cần khôi phục các tệp bên trong.

Cách 5: Bật Storage Sense

Storage Sense giúp Windows tự động dọn dẹp một số dữ liệu không cần thiết.

  1. Mở Settings → System → Storage.

  2. Tìm Storage Sense.

  3. Bật tính năng nếu phù hợp.

  4. Điều chỉnh lịch chạy và các tùy chọn dọn dẹp.

Hãy kiểm tra cài đặt liên quan đến Recycle Bin và Downloads. Không bật chế độ tự động xóa tệp cá nhân theo lịch nếu bạn chưa hiểu rõ cách hoạt động.

5. Cách giải phóng dung lượng MacBook an toàn

Cách 1: Xóa ứng dụng không cần thiết

  1. Mở Finder và chọn Applications.

  2. Xác định ứng dụng không còn sử dụng.

  3. Dùng trình gỡ cài đặt riêng nếu nhà phát triển cung cấp.

  4. Nếu ứng dụng hỗ trợ xóa theo cách thông thường, hãy đưa ứng dụng vào Trash.

  5. Kiểm tra dữ liệu liên quan trước khi làm trống Trash.

Một số ứng dụng lưu dữ liệu trong thư viện người dùng hoặc thư mục riêng. Xóa ứng dụng không phải lúc nào cũng xóa toàn bộ dữ liệu liên quan, vì vậy đừng xóa thủ công các thư mục hệ thống nếu không chắc chắn.

Cách 2: Dọn thư mục Downloads và các tệp lớn

Mở Finder và kiểm tra Downloads, Documents, Movies cùng Desktop.

Ưu tiên xem xét:

  • Video đã chỉnh sửa hoặc xuất ra nhiều phiên bản.

  • Tệp DMG cài đặt ứng dụng đã dùng xong.

  • Tệp ZIP đã giải nén.

  • Bản sao tài liệu và hình ảnh.

  • Các bản xuất dữ liệu cũ không còn cần thiết.

Nếu cần giữ những tệp này, hãy chuyển chúng sang ổ cứng ngoài hoặc dịch vụ lưu trữ phù hợp thay vì xóa.

Cách 3: Quản lý ảnh và dữ liệu đồng bộ

Ảnh và video có thể chiếm nhiều dung lượng trên MacBook. Nếu sử dụng iCloud Photos, hãy kiểm tra cài đặt tối ưu hóa dung lượng lưu trữ để macOS có thể quản lý bản lưu cục bộ phù hợp.

Tuy nhiên, cần hiểu rõ rằng xóa ảnh trong thư viện đồng bộ có thể xóa ảnh trên các thiết bị khác. Đừng xóa ảnh chỉ vì nghĩ rằng bản gốc chắc chắn vẫn nằm trên iCloud.

Trước khi dọn ảnh hoặc video quan trọng, hãy xác nhận chúng đã được sao lưu ở một nơi khác và có thể mở lại bình thường.

Cách 4: Kiểm tra dữ liệu s

← Tất cả hướng dẫn